Miniony tydzień dostarczył wyjątkowej dawki wydarzeń, które mogą znacząco zmienić sposób, w jaki prowadzimy biznesy. Mówimy tu o transakcjach wartych dziesiątki miliardów dolarów, masowym wdrażaniu sztucznej inteligencji i powrocie optymizmu na europejskim rynku venture capital. Przyjrzyjmy się najważniejszym zmianom z perspektywy polskich przedsiębiorców.
Sztuczna inteligencja wkracza do mainstreamu
ChatGPT obsługuje 10% dorosłej populacji świata
OpenAI podało dane, które robią wrażenie: ChatGPT procesuje codziennie co najmniej 2,5 miliarda wiadomości, a z narzędzia korzysta 800 milionów użytkowników tygodniowo. To ponad jedna dziesiąta wszystkich dorosłych na planecie.
Z punktu widzenia biznesowego szczególnie intryguje fakt, że 70% zapytań w ogóle nie dotyczy pracy – co pokazuje, jak powszechnie wykorzystujemy to narzędzie w godzinach służbowych do celów prywatnych. Najpopularniejsze kategorie? Praktyczne porady, wyszukiwanie informacji i pisanie. Tworzenie treści od podstaw to najczęstsze zadanie związane z pracą.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Jeśli w Twoim zespole nikt jeszcze nie eksperymentuje z ChatGPT, ryzykujesz znalezienie się w tyle za konkurencją. Warto rozważyć pilotażowe wdrożenie AI do tworzenia treści, obsługi klienta czy analizy danych. Pamiętaj jednak o jasnych wytycznych – 70% zapytań to użytek osobisty, więc potrzebujesz ram dla produktywnego wykorzystania narzędzi w firmie.
Walmart rewolucjonizuje zakupy z OpenAI
Gigant handlu detalicznego ogłosił partnerstwo z OpenAI, dzięki któremu klienci mogą robić zakupy bezpośrednio przez ChatGPT za pomocą funkcji „Instant Checkout”. Zamiast przeglądać setki stron z produktami, wystarczy napisać „daj mi 32-calowy telewizor 4K poniżej $500”, a ChatGPT zrobi resztę.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Handel konwersacyjny to przyszłość e-commerce. Nawet bez budżetu Walmarta możesz działać – zintegruj chatboty AI w swoim sklepie, optymalizuj opisy produktów pod zapytania w naturalnym języku i przygotuj się na scenariusz, w którym klienci będą kupować przez asystentów AI zamiast bezpośrednio na Twojej stronie.
Ciemna strona AI: freelancerzy tracą zlecenia
Badania Washington University pokazują dramatyczny wpływ AI na rynek pracy niezależnej. Po premierze ChatGPT w 2022 roku sytuacja freelancerów pogorszyła się wyraźnie:
| Kategoria | Spadek zleceń | Spadek zarobków |
|---|---|---|
| Pisarze/copywriterzy | -2% | -5,2% |
| Graficy/artyści | -3,7% | -9,4% |
Niepokojące jest to, że – jak mówi Xiang Hui, profesor z Washington University – „spadek zarobków jest faktycznie większy dla wysokiej jakości freelancerów w porównaniu z niskojakościowymi”.
Jinjin Qian z Fiverr potwierdza: „popyt na proste zlecenia drastycznie spadł”. Zamiast zatrudniać kogoś do stworzenia czegoś od zera, klienci używają ChatGPT do pierwszej wersji, a potem zabierają ją do profesjonalisty, żeby ją dopracował.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Jeśli korzystasz z freelancerów, możesz renegocjować stawki za proste zadania częściowo wykonywalne przez AI. Szukaj specjalistów oferujących „wykończenie” pracy rozpoczętej przez algorytmy.
Jeśli sam jesteś freelancerem, pozycjonuj się jako ekspert w udoskonalaniu materiałów stworzonych przez AI. Rozwijaj umiejętności, których technologia nie może łatwo zastąpić – strategię, głębokie insighty, kreatywność najwyższej próby.
Przełomowe startupy AI z dziesiątkami milionów w kasie
Viven: Cyfrowy bliźniak każdego pracownika ($35M seed)
Współzałożyciele Eightfold (ostatnia wycena $2,1 miliarda) uruchomili Viven – startup tworzący cyfrowych bliźniaków pracowników. Firma właśnie zebrała $35 milionów od Khosla Ventures i Foundation Capital.
Jak to działa? Viven tworzy specjalistyczny model językowy dla każdego pracownika uczący się z jego dokumentów – emaili, Slacka, Google Docs. Współpracownicy mogą następnie pytać cyfrowego bliźniaka o wskazówki czy informacje, nawet gdy dana osoba jest na urlopie albo śpi w innej strefie czasowej.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Ile godzin tygodniowo Twoi pracownicy tracą, czekając na odpowiedzi od innych? Rozwiązania jak Viven mogą radykalnie przyspieszyć komunikację w rozproszonych zespołach i skrócić czas podejmowania decyzji w kluczowych momentach. Wymagają jednak kultury transparentności i zaufania.
Jack & Jill: AI w rekrutacji ($20M)
Londyński startup założony zaledwie sześć miesięcy temu zebrał $20 milionów w rundzie seed. Wykorzystuje autonomiczne agenty konwersacyjne do usprawnienia zatrudniania – od screeningu CV po wstępne rozmowy kwalifikacyjne.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Rundy seed po $20-35M sygnalizują, że inwestorzy są gotowi płacić za przełomowe pomysły w AI, nawet na bardzo wczesnym etapie. Jeśli masz koncepcję w obszarze AI + B2B, to świetny moment na rozmowy z funduszami.
Gigantyczne fuzje i przejęcia zmieniają rynek
Electronic Arts: największe take-private w historii ($55 mld)
EA ogłosiło sprzedaż konsorcjum inwestorów prowadzonym przez saudyjski Public Investment Fund, Silver Lake i Affinity Partners za około $55 miliardów.
Kluczowe fakty:
- największa inwestycja take-private w historii,
- akcjonariusze otrzymają $210 za akcję w gotówce,
- cena reprezentuje 25% premię do wcześniejszej wyceny,
- po zamknięciu transakcji akcje EA znikną z giełdy.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Transakcje tej skali pokazują, że ogromne masy kapitału private equity szukają okazji. Spółki publiczne są gotowe zrezygnować z giełdy, jeśli widzą możliwość lepszego rozwoju bez presji kwartalnych raportów. Jeśli prowadzisz spółkę publiczną i zmagasz się z krótkoterminowym podejściem inwestorów, może to być moment na rozważenie opcji take-private.
Anglo American + Teck Resources: fuzja gigantów surowcowych
Połączenie typu „merger of equals” tworzy Anglo Teck – globalnego lidera w produkcji miedzi:
- ponad 70% ekspozycji na miedź w portfolio,
- $800 milionów przedpodatkowych rocznych synergii,
- dodatkowe $1,4 miliarda rocznego EBITDA,
- dywidenda specjalna $4,5 miliarda dla akcjonariuszy Anglo American.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Koncentracja na miedzi to zakład na elektryfikację i AI. Miedź jest kluczowa dla infrastruktury sztucznej inteligencji (centra danych), pojazdów elektrycznych i odnawialnych źródeł energii. Jeśli Twój biznes jest powiązany z tymi sektorami, przygotuj się na potencjalnie wyższe ceny w krótkim terminie, ale stabilniejsze dostawy w dłuższej perspektywie.
Wall Street: Wielkie transakcje wracają do gry
Główne banki inwestycyjne raportują najsilniejsze wyniki kwartalne od lat, sygnalizując koniec niemal trzyletniego okresu stagnacji w dealmaking.
Goldman Sachs prowadzi stawkę
- trzecie najwyższe kwartalne przychody netto w historii: ponad $15 miliardów,
- przychody z doradztwa M&A: wzrost o 60% rok do roku,
- całkowite opłaty z bankowości inwestycyjnej: $2,7 miliarda, wzrost o 42%.
David Solomon, CEO Goldman Sachs, komentuje: „Perspektywy pozostają konstruktywne… bardziej wspierające otoczenie regulacyjne pobudza odnowioną aktywność”.
Porównanie największych graczy
| Bank | Wzrost opłat IB (YoY) | Kluczowy driver |
|---|---|---|
| Goldman Sachs | +42% | M&A doradztwo (+60%) |
| JPMorgan | +16% | ECM i M&A momentum |
| Citigroup | +17% | Kredyty korporacyjne (+40%) |
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Ożywienie w dealmaking oznacza kilka rzeczy:
- łatwiejszy dostęp do kapitału – jeśli planujesz rundę finansowania lub przejęcie, masz dobrą koniunkturę,
- więcej konkurencji o cele przejęć – jeśli jesteś atrakcyjnym celem, możesz otrzymać lepsze oferty,
- wyższe wyceny – bankowcy są optymistyczni, co przekłada się na atrakcyjniejsze warunki,
- aktywność IPO – okno jest bardziej otwarte niż w ostatnich trzech latach.
Jeremy Barnum, CFO JPMorgan, ostrzega jednak: „Jak dobrze wiecie, to może się zmienić z dnia na dzień”. Jeśli masz transakcję w planach, nie zwlekaj zbyt długo.
Europa: Ekosystem startupów nabiera tempa
Optymizm wraca na rynek venture capital
Nastroje na europejskim rynku finansowania innowacyjnych firm znacząco poprawiły się w trzecim kwartale 2025, odreagowując podwyższone zaniepokojenie wywołane zmianami polityki USA.
Dane z badania European Investment Fund (EIF) pokazują:
- cztery razy więcej respondentów oczekuje poprawy środowiska fundraisingowego,
- sześć razy więcej jest optymistycznych co do możliwości exit.
European Tech Champions Initiative (ETCI):
- zmobilizowała ponad €20 miliardów dla europejskich pionierów technologii,
- wsparła wzrost dziewięciu europejskich jednorożców,
- alokacja kapitału: €3,9 miliarda.
TechEU Initiative planuje zmobilizować co najmniej €250 miliardów finansowania innowacji do 2027 roku.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Jeśli jesteś europejskim startupem lub scaleupem, dostęp do kapitału się poprawia – to odpowiedni moment na planowanie rundy finansowania. Zwróć uwagę na programy publiczne jak ETCI 2.0, które mogą oferować kapitał na korzystniejszych warunkach niż czysto prywatne fundusze. Większa konkurencja o dobre deale oznacza potencjalnie lepsze warunki dla przedsiębiorców.
Europejskie success stories
Scalable Capital otrzymał pełną licencję bankową od EBC:
- może teraz prowadzić działalność depozytową i kredytową,
- oprocentowanie 2% rocznie na saldach gotówkowych bez limitu,
- własna oferta kredytowa: stawki od 3,24% rocznie,
- rozważa europejskie IPO.
Stark Defence (Niemcy) zatrudnia Uwe Horstmanna jako CEO:
- wycena: $500 milionów,
- produkuje drony używane w Ukrainie,
- wspierana przez Petera Thiela i Sequoia.
Wojna handlowa USA-Chiny eskaluje
Trump zapowiada taryfy 100% na Chiny
9 października: Chińskie Ministerstwo Handlu wydało restrykcje eksportowe na metale ziem rzadkich, sprzęt produkcyjny, baterie litowo-jonowe i grafit syntetyczny.
10 października: Prezydent Trump ogłosił nową taryfę 100% na import z Chin „ponad każdą taryfę, którą obecnie płacą”, począwszy od 1 listopada.
Jednak: Sekretarz Skarbu Scott Bessent stwierdził, że negocjacje z Chinami są „z powrotem na właściwym torze” i taryfa „nie musi się wydarzyć”.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
- dywersyfikuj łańcuch dostaw natychmiast – jeśli jesteś uzależniony od Chin, opracuj alternatywne źródła,
- monitoruj komunikaty rządowe – sytuacja zmienia się dynamicznie,
- zaplanuj scenariusze – co stanie się z Twoją firmą, jeśli taryfy 100% faktycznie wejdą w życie?,
- klasyfikacje taryfowe są złożone – niektóre kategorie podlegają zerowym taryfom, dokładnie sprawdź swoje produkty,
- timing logistyki ma znaczenie – proces i moment wysyłki mogą wpłynąć na zastosowanie taryf.
Shutdown rządu USA – konsekwencje dla globalnego biznesu
Rząd federalny USA rozpoczął shutdown 1 października 2025 w wyniku niepowodzenia Kongresu w przyjęciu budżetu.
Skutki:
- około 900 tysięcy pracowników federalnych na przymusowym urlopie,
- kolejne 700 tysięcy pracuje bez wynagrodzenia,
- Department of Labor i Commerce zawiesiły publikacje danych ekonomicznych.
Kevin Hassett, dyrektor National Economic Council, ostrzega: każdy tydzień shutdownu może kosztować gospodarkę około $15 miliardów.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
- brak danych ekonomicznych utrudnia planowanie – przygotuj się na większą niepewność,
- opóźnienia w procesach rządowych – jeśli Twój biznes wymaga zgód, licencji lub kontraktów z administracją USA, spodziewaj się opóźnień,
- zwiększona zmienność rynku – rozważ hedging w portfelach inwestycyjnych,
- przy kontraktach z rządem USA przygotuj się na opóźnione płatności.
Technologia i infrastruktura AI
Nscale + Microsoft: kontrakt na $14 miliardów
Nscale ogłosił rozszerzony kontrakt z Microsoft na dostawę około 200 tysięcy NVIDIA GB300 GPU w Europie i USA w jednym z największych kontraktów infrastruktury AI, wartym około $14 miliardów.
Kluczowe lokalizacje:
- ~104 tysiące GPU w kampusie AI w Teksasie (~240MW), od Q3 2026,
- ~12,6 tysiąca GPU w Sines, Portugalia, od Q1 2026,
- ~23 tysiące GPU w Loughton, Wielka Brytania, od Q1 2027,
- ~52 tysiące GPU w Narvik, Norwegia.
Josh Payne, CEO Nscale: „Niewiele firm jest przygotowanych do dostaw GPU na taką skalę, ale mamy doświadczenie i zbudowaliśmy globalny pipeline”.
Nscale planuje IPO w 2026 roku.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
Masywne inwestycje w infrastrukturę AI sygnalizują, że:
- zapotrzebowanie na compute AI będzie eksplodować – zaplanuj budżet na wyższe koszty obliczeniowe,
- Europa buduje suwerenność AI – jeśli jesteś europejskim biznesem z wymaganiami dotyczącymi suwerenności danych, będziesz miał więcej opcji lokalnych,
- NVIDIA dominuje – ekosystem NVIDIA to bezpieczny zakład w inwestycjach AI.
Nvidia inwestuje $5 miliardów w Intel
Nvidia ogłosiła inwestycję $5 miliardów w Intela i współpracę w rozwoju chipów dla centrów danych:
- zakup akcji po $23,28 za akcję (7% zniżka),
- w handlu przedrynkowym akcje Intela wzrosły o ponad 26%.
Jensen Huang, CEO Nvidia: „Ta historyczna współpraca ściśle łączy stack AI NVIDIA z procesorami Intela i rozległym ekosystemem x86”.
Produktywność i AI w miejscu pracy – co mówią dane
McKinsey: Pracownicy są bardziej gotowi na AI, niż liderzy myślą
Raport „Superagency in the Workplace” ujawnia znaczący rozdźwięk między percepcją liderów a rzeczywistością.
Obecne użycie AI:
- tylko 4% liderów C-suite szacuje, że pracownicy używają generatywnej AI do ponad 30% codziennych zadań,
- 13% pracowników samodzielnie raportuje, że już to robi,
- pracownicy są trzy razy bardziej prawdopodobne do używania gen AI, niż ich liderzy oczekują.
Oczekiwania przyszłości:
- 34% pracowników oczekuje użycia generatywnej AI do ponad 30% zadań w mniej niż rok,
- tylko 16% liderów tego oczekuje.
Co to znaczy dla Twojego biznesu:
- Twoi pracownicy są bardziej gotowi, niż myślisz – nie czekaj, zacznij piloty AI już teraz,
- inwestuj w szkolenia i wsparcie – zespół tego potrzebuje i chce,
- funkcje o największym potencjale (sprzedaż, engineering, customer service, R&D) wymagają szczególnej uwagi,
- identyfikuj champions – ludzi entuzjastycznie nastawionych do AI, którzy mogą zarażać innych,
- komunikuj wizję, jak AI pomoże, zamiast zastąpić ludzi.
Kluczowe wnioski dla polskich przedsiębiorców
AI przestaje być opcjonalne
Rozpocznij eksperymenty natychmiast. Zidentyfikuj 3-5 przypadków użycia w swoim biznesie i przeszkol zespół – nawet podstawowe szkolenie z ChatGPT może znacząco zwiększyć produktywność.
Dywersyfikuj łańcuchy dostaw
Eskalacja wojny handlowej USA-Chiny to realne ryzyko. Jeśli jesteś uzależniony od jednego źródła, opracuj plan B i C. Rozważ nearshoring w Europie Wschodniej.
Kapitał jest dostępny – wykorzystaj momentum
Rynek VC w Europie się poprawia, okno IPO jest otwarte, a banki inwestycyjne raportują rekordową aktywność. Jeśli potrzebujesz kapitału na rozwój, to dobry moment.
Przygotuj się na zmienność geopolityczną
Shutdown rządu USA, wojna handlowa, konsolidacja w surowcach – wszystko to zwiększa niepewność. Buduj bufory finansowe i elastyczność operacyjną.
Miniony tydzień pokazał, że tempo zmian w globalnym biznesie nieustannie przyspiesza. Kluczem do sukcesu jest nie tylko obserwowanie tych zmian, ale aktywne przygotowywanie się na nie – zanim staną się wymaganiem, a nie wyborem.
