Październik 2025 zamknął erę eksperymentowania ze sztuczną inteligencją. Dziś liczy się tylko jedno: wdrożyć lub przegrać. Europa udowodniła, że potrafi budować światowej klasy startupy technologiczne, podczas gdy rynki finansowe boleśnie przypomniały o cenie politycznej niestabilności.
ChatGPT Zamienia Się w Sklep – Witamy w Erze Agentic Commerce
OpenAI uruchomiło „Instant Checkout” w ChatGPT – funkcję pozwalającą robić zakupy bezpośrednio w oknie czatu. To pierwsza implementacja Agentic Commerce Protocol, nowego otwartego standardu e-commerce, który powstał we współpracy ze Stripe i wiodącymi sprzedawcami.
Na razie działa dla użytkowników ChatGPT Plus, Pro i Free w Stanach, umożliwiając zakupy od sprzedawców Etsy. Wkrótce dołączy ponad milion sklepów Shopify, w tym marki jak Glossier, SKIMS, Spanx czy Vuori.
Najważniejsze? Salesforce już zapowiedział wsparcie dla tego protokołu. Nie mówimy więc o eksperymencie jednej firmy, lecz o nowym standardzie branżowym. Protokół jest open-source i dostępny dla wszystkich zainteresowanych.
Jak To Działa w Praktyce?
Fundamenty Agentic Commerce Protocol opierają się na trzech filarach:
- pełna kontrola użytkownika – każdy krok wymaga wyraźnego potwierdzenia przed finalizacją,
- zaszyfrowane płatności – tokeny autoryzowane wyłącznie dla konkretnych kwot i sprzedawców,
- minimalizacja danych – do sprzedawcy trafiają tylko informacje niezbędne do realizacji zamówienia.
Protip: Jeśli prowadzisz e-commerce, przygotuj się na erę zakupów realizowanych przez agentów AI. 48% kupujących, którzy już używają AI do zakupów, jest otwartych na to by agent dokonał zakupu w ich imieniu. Rozważ integrację z platformami obsługującymi Agentic Commerce Protocol, szczególnie gdy Twoimi klientami są osoby wcześnie adoptujące technologie. Kto pierwszy, ten lepszy – pionierzy mogą zdominować ten kanał podobnie jak pierwsi sprzedawcy na Amazon czy w Instagram Shopping.
JPMorgan i Salesforce: 2 Miliardy Oszczędności kontra 4000 Zwolnień
JPMorgan: ROI na AI w Dwanaście Miesięcy
Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, ujawnił że bank oszczędza około 2 miliardów dolarów rocznie dzięki sztucznej inteligencji. Inwestycja? Również około 2 miliardy. Zwrot w ciągu roku.
Skala wdrożenia robi wrażenie: około 150 000 pracowników tygodniowo korzysta z wewnętrznego modelu AI do prowadzenia badań, podsumowywania raportów i skanowania umów. Dimon zastosował rozwiązania AI niemal wszędzie – od zarządzania ryzykiem, przez obsługę klienta, po wykrywanie oszustw.
Konkretny przykład? Narzędzie AI do analizy przepływów pieniężnych zredukowało pracę manualną o prawie 90% w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.
Salesforce: „Potrzebuję Mniej Ludzi”
Marc Benioff, CEO Salesforce, przyznał że firma zmniejszyła zespół wsparcia z 9000 do około 5000 osób. Powód? Agenty AI obsługują teraz połowę wszystkich interakcji z klientami – pracę, która jeszcze niedawno wymagała ludzkiego zespołu.
Efekt w liczbach? Koszty wsparcia spadły o 17% od początku roku, a systemy AI przeprowadziły już ponad milion rozmów z klientami.
Paradoksalnie, Benioff jednocześnie ogłosił zatrudnienie 3000-5000 nowych sprzedawców. Jego argument? „AI nie ma duszy” i nie zastąpi ludzkiej sprzedaży opartej na bezpośrednich relacjach.
Protip: Przygotuj się na dwie równoległe rzeczywistości: AI przejmie standaryzowane procesy (zwłaszcza w obsłudze klienta), ale role wymagające głębokiej relacji pozostaną domeną ludzi. Już dziś warto przekwalifikowywać zespół customer service w kierunku bardziej doradczych, opartych na relacjach ról. Pytanie brzmi nie „czy”, ale „kiedy” Twoja konkurencja to zrobi.
Fala Zwolnień w Tech: To Nie Tylko Cięcia Kosztów
Październik 2025 przyniósł serię redukcji zatrudnienia w największych firmach technologicznych. Tym razem jednak nie chodzi tylko o „optymalizację kosztów” – chodzi o fundamentalną zmianę sposobu pracy.
| Firma | Liczba zwolnień | Główny powód |
|---|---|---|
| xAI (Elon Musk) | ~500 (1/3 zespołu) | Zmiana strategii z data annotation na specjalistów |
| Paycom | 500+ | AI i automatyzacja back-office; pierwsze zwolnienia od 1998 |
| 100+ (Cloud) | Cięcia w designie; pivot na AI investments | |
| Salesforce | 262 (SF HQ) + 4000 (customer service) | Zastąpienie przez AI agents |
| Oracle | 355 (Seattle + SF) | Druga fala po sierpniowych cięciach |
| Blue Origin | 1000+ (10% workforce) | Restrukturyzacja engineering i PM |
| Rivian | 200 (1,5% staffu) | Koniec federalnych kredytów EV |
Protip: Rynek pracy w tech przechodzi fundamentalną transformację. Dla Twojej firmy to dwa sygnały: (1) dostępność wysoko wykwalifikowanych specjalistów szukających nowych możliwości – dobry moment na rekrutację talentów, którzy wcześniej byli poza zasięgiem, (2) presja na optymalizację przez automatyzację – jeśli konkurencja redukuje koszty o 17-20% dzięki AI, musisz znaleźć własną drogę do efektywności.
Europejskie Startupy w Healthtech: 177,5 Miliona USD Funduszy
Tandem Health: 50 Milionów na AI Asystenta dla Lekarzy
Tandem Health pozyskał 50 milionów dolarów w rundzie Series A prowadzonej przez Kinnevik. Firma dostarcza AI asystenta medycznego, który automatycznie generuje dokumentację kliniczną podczas rozmowy lekarza z pacjentem – bez pisania, bez opóźnień.
Rozwiązanie wykorzystuje już ponad 1000 organizacji medycznych, a dzięki partnerstwu z Accurx, ponad 200 000 pracowników NHS w UK ma dostęp do technologii Tandem – to jedno z największych wdrożeń AI w służbie zdrowia na świecie.
CoMind: 102,5 Miliona na Rewolucję w Neurologii
CoMind, brytyjski startup neurotech, zebrał łącznie 102,5 miliona dolarów, w tym 60 milionów w rundzie Series A prowadzonej przez Plural. Firma opracowała CoMind One – urządzenie do nieinwazyjnego monitorowania przepływu krwi mózgowej, autoregulacji mózgowej i ciśnienia wewnątrzczaszkowego.
Przez dziesięciolecia lekarze musieli wybierać między ryzykownymi, kosztownymi procedurami inwazyjnymi (wymagającymi wiercenia czaszki) a niedokładnym monitoringiem nieinwazyjnym. CoMind po raz pierwszy rozwiązuje ten dylemat.
Protip: Historia CoMind pokazuje siłę rozwiązywania fundamentalnych dylematów klientów. Zapytaj w swoim biznesie: czy Twoi klienci są zmuszeni do kompromisów typu „albo tanio i słabo, albo drogo i ryzykownie”? Firmy które znajdują trzecią drogę – często przez innowację technologiczną – mogą zdominować rynek.
Fraud Detection: Dlaczego Resistant AI Zebrało 25 Milionów
Resistant AI, czeska firma z Pragi, pozyskała 25 milionów dolarów w rundzie Series B prowadzonej przez DTCP Growth. We wrześniu osiągnęła breakeven i teraz inwestuje w ekspansję.
Czemu akurat teraz? 35% firm zgłasza że padło ofiarą oszustw związanych z GenAI, a rynek Fraud-as-a-Service dojrzał do poziomu, gdzie online można kupić ponad 160 000 pre-zweryfikowanych kont z ponad 3000 instytucji finansowych.
Resistant AI dostarcza natywne modele AI do wykrywania oszustw dokumentowych i monitoringu transakcji. Od ostatniej rundy Series A, ARR wzrósł 10-krotnie, a baza klientów 4-krotnie. Platforma zweryfikowała już ponad 150 milionów dokumentów.
Protip: Jeśli przyjmujesz płatności online, weryfikujesz dokumenty klientów lub prowadzisz transakcje B2B – ryzyko oszustw opartych na AI rośnie wykładniczo. Fraud-as-a-Service to dziś dojrzały przemysł. Inwestycja w AI-based fraud detection przestaje być nice-to-have, staje się must-have.
Spiro: 100 Milionów dla Elektrycznej Mobilności w Afryce
Spiro, firma z Dubaju działająca w Afryce, pozyskała 100 milionów dolarów w rundzie prowadzonej przez The Fund for Export Development in Africa (FEDA). To największa inwestycja w e-mobility w historii kontynentu.
Liczby, Które Mówią Wszystko
Spiro działa obecnie w 6 krajach afrykańskich (Kenia, Uganda, Rwanda, Nigeria, Benin, Togo) dysponując:
- ponad 60 000 elektrycznymi motocyklami,
- 1200 stacjami wymiany baterii,
- ponad 26 milionami wymian baterii (łącznie ponad 800 milionów km ekologicznej jazdy).
Plan? Wdrożyć ponad 100 000 elektrycznych motocykli do końca 2025 roku – wzrost o 400% rok do roku.
Protip: Rynki rozwijające się (jak Afryka) mogą „przeskoczyć” etapy rozwoju (leapfrogging) – podobnie jak wiele krajów afrykańskich pominęło erę stacjonarnej telefonii przechodząc od razu do mobile. Jeśli rozważasz ekspansję międzynarodową, nie ignoruj rynków wschodzących – tam często można budować od zera na nowoczesnych fundamentach, bez legacy systemów.
Rynki Finansowe: Francuski Downgrade i Apple na Rekordach
Francja Traci Rating AA – Polityka Ma Swoją Cenę
S&P Global obniżyło rating kredytowy Francji z AA- do A+ (z czwartego na piąty najwyższy stopień) w piątek 17 października. Co zaskakujące, S&P przyśpieszyło swoją decyzję – pierwotnie planowano ogłoszenie na 28 listopada.
Powód? „Seria wotów nieufności w francuskim parlamencie, utrudniająca postępy w konsolidacji finansów publicznych”. Według agencji, otwarty konflikt między parlamentarzystami przy zbliżających się wyborach prezydenckich w 2027 roku oznacza małą nadzieję na redukcję deficytu.
To druga agencja która obniżyła francuski rating AA w tym roku – Fitch zrobiło to wcześniej.
Apple na Drodze do 4 Bilionów Kapitalizacji
Apple zamknęło sesję na rekordowym maksimum po raz pierwszy od grudnia, a akcje są na dobrej drodze do kapitalizacji 4 bilionów dolarów. Goldman Sachs i Wells Fargo podniosły swoje price targets spodziewając się wyników Q4 powyżej oczekiwań.
iPhone 17 line prawie podwoił sprzedaż jednostkową w Chinach w porównaniu do iPhone 16, według Counterpoint Research. W USA dominuje iPhone 17 Pro Max, wspierany większymi subsydiami od głównych operatorów.
Protip: Apple pokazuje że nawet w dojrzałym produkcie (smartphone) można generować wzrost przez inteligentne pozycjonowanie wariantów. Strategia „dobrego, lepszego, najlepszego” działa w każdej kategorii. Przeanalizuj swój product lineup – czy masz jasno zdefiniowane poziomy value proposition dla różnych segmentów klientów?
Tesla Q3 i Rivian: Dwa Światy Elektrycznej Mobilności
Tesla: Pivot na AI i Robotaxi
Tesla raportuje wyniki Q3 w środę 22 października po zamknięciu sesji. Analitycy spodziewają się około 26,3 miliarda dolarów przychodu (wzrost o 4-5% r/r), ale EPS ma spaść o 24% do około $0.55 per share z $0.72 rok temu.
Spadek wynika głównie z niższych cen pojazdów i mniejszych wpływów ze sprzedaży carbon credits. Kluczowe tematy które inwestorzy będą śledzić:
- aktualizacje dotyczące Robotaxi i pełnego Full Self-Driving,
- postępy w implementacji AI (gdzie „AI valuation jest warte 1 bilion dolarów samodzielnie” według Wedbush),
- wzrost w biznesie energy storage (który osiągnął rekordowe 12.5 GWh w Q3).
Rivian: Koniec Kredytów Równa Się Zwolnienia
Rivian zwolnił około 200 pracowników (1,5% staffu) przygotowując się na wygaśnięcie federalnych kredytów podatkowych dla EV. Kredyt w wysokości 7500 USD dla nowych EV wygasa pod koniec października 2025 zgodnie z „Big Beautiful Bill” prezydenta Trumpa.
Dane rządowe potwierdzają ostry spadek zatrudnienia – McLean County miał 8130 miejsc pracy w produkcji na początku 2025, spadek o 27% z początku 2024.
Protip: Zmiany w regulacjach i dotacjach mogą zniszczyć business model overnight. Jeśli Twój biznes w jakikolwiek sposób zależy od dotacji, ulg podatkowych czy programów wsparcia – musisz mieć plan B. Rivian pokazuje że nawet z miliardami finansowania, zmiana jednego zapisu w prawie może wymusić masowe cięcia.
Megadeale: Coca-Cola za 2,6 Miliarda i Warner Bros na Sprzedaż
Coca-Cola HBC Ekspanduje w Afryce
Coca-Cola HBC ogłosiła przejęcie 75% udziałów w Coca-Cola Beverages Africa (CCBA) od The Coca-Cola Company i Gutsche Family Investments za 2,6 miliarda dolarów. Transakcja wycenia 100% CCBA na 3,4 miliarda dolarów.
CCBA to największy bottler Coca-Coli w Afryce, działający w 14 krajach i odpowiadający za około 40% wszystkich wolumenów produktów Coca-Coli sprzedawanych w Afryce.
Połączone firmy wygenerowałyby pro-forma przychody 14,1 miliarda euro i EBIT 1,4 miliarda euro w 2024. Razem odpowiadałyby za dwie trzecie wolumenów przepuszczanych przez system Coca-Cola w Afryce.
Warner Bros Discovery Szuka Nabywcy
Warner Bros. Discovery jest oficjalnie na sprzedaż, potwierdza NBC News 21 października. Bloomberg raportował że David Ellison’s Paramount Skydance eksploruje bid na przejęcie całego WBD.
WBD odrzuciło propozycję Paramount Skydance na poziomie 20 USD za akcję jako „zbyt niską”. David Zaslav (CEO WBD) chce około 30 USD za akcję i wierzy że może odblokować większą wartość sprzedając Warner Bros. po tym jak rozdzieli się od Discovery w 2026.
Protip: Mega-fuzje w mediach pokazują desperację dojrzałych graczy szukających scale w świecie gdzie Netflix i streamery zdominowali dystrybucję. Lekcja: jeśli Twój biznes model jest zagrożony przez platformy technologiczne, samo zwiększenie skali przez fuzję może nie wystarczyć. Potrzebujesz fundamentalnie nowego podejścia do wartości jaką dostarczasz.
5 Kluczowych Wniosków na Koniec Tygodnia
AI przestaje być eksperymentem
JPMorgan: 2 mld USD oszczędności rocznie. Salesforce: -4000 miejsc pracy w CS, +3000 w sales. Klucz to systematyczne wdrażanie w konkretnych procesach, nie eksperymenty.
Agentic Commerce to dzisiejsza rzeczywistość
ChatGPT jako kanał sprzedaży (OpenAI + Stripe), 48% konsumentów otwartych na zakupy przez AI agents. To nie przyszłość – to teraz.
Europa buduje światowej klasy tech w niszach
Healthcare AI: 50M USD (Tandem), 102.5M USD (CoMind). Fraud detection: 25M USD (Resistant AI). Nie musisz być w Silicon Valley by wygrywać.
Regulacje mogą zniszczyć biznes z dnia na dzień
Rivian: koniec EV credits = zwolnienia. Francja: niestabilność polityczna = downgrade kredytowy. Musisz mieć scenariusze awaryjne na zmiany regulacyjne.
Wybierz swoją drogę: konsolidacja lub innowacja
M&A: Coca-Cola HBC w Afryce (2.6B USD). Innowacja: Tesla pivot na AI/robotics. Standing still nie jest opcją – musisz wybrać którą drogą idziesz.